علی اصول تعهدات طرفین قرارداد، از جمله تعهدات فروشنده، در قرارداد معین می شود و طرفین می توانند، هر نوع تعهدی را با توافق ایجاد کنند جز آنچه در قانون به صراحت منع شده باشد. در کنوانسیون هم این اصل پذیرفته شده است. فصل دوم از مقررات کنوانسیون بیع بین المللی کالا طی مواد 30 الی 44 تعهدات فروشنده (بایع) را بیان میکند. قابل ذکر است که برخی تعهدات اساسی برای بایع وجود دارد که در ماده 30 کنوانسیون مقرر میدارد: فروشنده مکلف است به ترتیبی که در قرارداد و این کنوانسیون مقرر گردیده کالا را تسلیم کند، هر گونه مدارک مربوط به کالا را تحویل و مالکیت کالا را انتقال دهد.[1]

مطابق این ماده میتوان تعهدات بایع را به سه دسته تقسیم نمود:

1 ـ انتقال مالکیت کالا. 2 ـ تسلیم کالا. 3 ـ تسلیم اسناد مربوط به کالا.

دو تعهد دیگری که صراحتاً در این ماده بیان نگردیده و در طی مواد دیگر کنوانسیون [2]بدان اشاره شده است و باید آنها را نیز به گروه تعهدات بایع اضافه نمود، عبارتند از؛ «مطابقت کالا و مصونیت کالااز ادعای ثالث». بنابراین تعهدات بایع به طور کلی مطابق کنوانسیون عبارت است از:

1ـ انتقال مالکیت کالا.

2 ـ تسلیم کالا.

3 ـ تسلیم اسناد مربوط به کالا.

4 ـ مطابقت کالا.

5 ـ مصونیت کالا از ادعای ثالث.

قانون مدنی ایران در ماده 362 که درصدد بیان آثار بیع است، از میان تعهدات بایع که در کنوانسیون بدان اشاره شده است تنها در بند 3، «تسلیم مبیع» را بیان میکند.

 

بند اول: انتقال مالکیت کالا

یکی از تعهداتی که کنوانسیون در ماده 30 بر عهده بایع قرار می‌دهد‍، انتقال مالکیت کالا است. علت وضع چنین مقرره‌ای در زمره تکالیف بایع آن است که با مسئله انتقال مالکیت کالا به خریدار در نظام‌های مختلف حقوقی بر‌خورد‌های متفاوتی شده است. در برخی نظام‌های حقوقی انعقاد قرار‌داد موجب انتقال مالکیت می‌شود و در بعضی دیگر، صرف انعقاد قرار‌داد برای انتقال مالکیت کافی نیست؛ به عنوان مثال در حقوق ایالات متحده مالکیت، زمانی منتقل می‌شود که قرار‌داد، تاریخ آن را معین کند و در غیر این صورت، زمانی که بایع کالا را تحویل مشتری نماید.[3] در نظام کامن لا مالکیت در عین معین با انعقاد قرار‌داد و در کلی فی‌الذمه در زمان تعیین مصداق انتقال مییابد. در حقوق ایران مطابق نظر مشهور، انتقال مالکیت مبیع در لحظه انعقاد قرارداد صورت می‌گیرد خواه مبیع معین‌، کلی فی الذمه یا کلی در معین باشد. اصلی که به طور جامع پذیرفته شده، این است که مالکیت به موجب قوانین محل وقو‌ع کالا منتقل می‌گردد (Lex situs).[4]

 

بند دوم: تسلیم کالا

یکی از تعهداتی که در عقد بیع، فروشنده مکلف به انجام آن است، تسلیم مبیع به مشتری است. در واقع مادامی که مبیع به خریدار تحویل نگردیده نمی‌توان بیع را تمام‌ شده تلقی کرد. چرا که علاوه بر آثاری که بر عنصر«تسلیم» در عقد بیع مترتب می‌گردد، چه بسا تحولاتی که قبل از آن روی دهد و سر‌نوشت بیع را دگرگون نماید. به همین منظور تسلیم کالا به مشتری از جمله تعهدات بایع است.[5]

لیکن با این که تسلیم کالا، اساسی ترین تعهد فروشنده می باشد، کنوانسیون تعریفی از آن نداده است. برخی از مفسران آن را چنین تعریف نموده اند که، تسلیم عبارت از هر نوع اقدامی است که به خریدار اجازه دهد کالا را تحت تصرف و سلطه خود درآورد ولی از ماده 31 کنوانسیون[6] بر می آید که تسلیم عبارت از دادن مبیع به تصرف مشتری یا گذاشتن مبیع در اختیار اوست.

[1]  Art30″the seller must deliver the goods,hand over any documents relating to them and transfer the property in the goods,as required by the contract and this convention.

 

[2]  مواد 35 و 41 کنوانسیون وین.

[3]  سماواتی، حشمت الله، 138، حقوق معاملات بین المللی، ص 57.

[4]  داراب ‌پور، منبع پیشین، ص 67.

[5]  ماده 30 کنوانسیون وین: فروشنده مكلّف است به ترتيبي كه در قرارداد و اين كنوانسيون مقرر گرديده كالا را تسليم كند، هرگونه مدارك مربوط به كالا را تحويل نمايد و مالكيت كالا را انتقال دهد.

[6]   در صورتي كه فروشنده ملزم به تسليم كالا در محلّ معين ديگري نباشد تعهد او به تسليم عبارت است از:

الف- چنانچه قرارداد فروش متضمن حمل كالا باشد، تسليم اين كالا به اولين حمل و نقل كننده بمنظور حمل براي خريدار.

ب- در مواردي كه مشمول پارگراف فوق نباشد، چنانچه قرارداد راجع به كالاي معين باشد، يا كلي در معين كه بايد از انبار معيني استخراج شود، يا كالاي كلي كه بايد ساخته يا توليد شود، و طرفين در زمان انعقاد قرارداد مي‌دانسته‌اند كه كالا در محل معيني واقع است يا ابيد در محل معيني توليد يا ساخته شود، قرار دادن كالا در همان محلّ معين در اختيار خريدار.

ج – در ساير موارد، قرار دادن كالا در اختيار خريدار، در مكاني كه محل تجارت فروشنده در زمان انعقاد قرارداد بوده است.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

قواعد حاکم بر تنظیم قراردادهای تجاری بین المللی فروش کالا


دیدگاهتان را بنویسید